Zomerschool

Programma

Maandag 23 Juli – Lode Lauwert
ThemaAnalyse van het concept “geweld’ & instrumenteel en doelloos geweld bij Arendt en Benjamin.

Teaser: Met geweld worden we niet enkel via het televisie- of computerscherm geconfronteerd, ook op pakweg de trein of het sportveld is er sprake van geweld, zij het verbaal of fysiek. Daarnaast onderscheidt iemand als Slavoj Zizek onder meer ook symbolisch, epistemisch en structureel geweld. Maar wat bedoelen we precies wanneer we zeggen dat iets geweld is? Wat houdt het begrip ‘geweld’ eigenlijk in?

Dinsdag 24 Juli – Paul Moyaert
Thema – “Freud over excessief geweld”

Teaser: Als Freud over geweld nadenkt is er maar een aspect dat hem interesseert, excessief geweld. Je kan agressie niet reduceren tot een reactie op een frustratie. Ook zonder tegenkantingen zijn we onredelijk agressief. Freud merkt sporen van buitensporig geweld in fenomenen zoals het geweten en depressieve reacties, fenomenen die wij niet meteen met ontspoorde agressie in verband brengen. We zullen onderzoeken hoe het onderscheid tussen woede en haat de problematiek van buitensporige agressie verheldert.

Woensdag 25 Juli – Amar El Omari
ThemaGod is niet dood – is God een allochtoon

Teaser: In ‘De toekomst van een illusie’ (1927) stelt Freud dat cultuur door een minderheid opgedrongen wordt aan een tegenstribbelende meerderheid. Schuldgevoel zou hierbij aan de grond liggen van de ontwikkeling van cultuur (Freud, 1930). Religie tast daarbij het denkvermogen van de mens aan (Freud, 1927) en is voor Freud een collectieve waan die de methode om geluk te verwerven en leed te behoeden op dezelfde wijze aan iedereen opdringt, en zo de driften aan banden legt (Freud, 1930). Voor Freud (1930) zijn religieuze rituelen een collectieve dwangneurose en is godsdienst een illusie die in de loop van de tijd plaats zal ruimen voor de wetenschap. Freud lijkt hierbij aan te sluiten bij Marx die religie omschrijft als ‘opium voor het volk’ (1844) en Nietzsches ‘God is dood’ (1882). Voor Freud kan wie gelooft, niet denken (en omgekeerd) (Ahmad, 2003). Na de grote denkers lijkt Jan Modaal met de eeuwwisseling en de opkomst van een wetenschappelijk discours in de daaropvolgende jaren voorgoed met God te hebben afgerekend.
Tegelijkertijd kent het Westen sinds enkele generaties een migratiestroom: waar ‘migratie’ als fenomeen eigen is aan de mens, lijkt er hier echter in onze huidige maatschappij nog weinig natuurlijks aan. Daarenboven brengen Mohamed en Fatima ook de verrijzenis van God met zich mee, een God die de laatste jaren meer als generaal in en van een heilige oorlog verschijnt. Dit gelaat leent zich bij uitstek om de ondraaglijke angst – het vreemde en ondraaglijke in onszelf – op te projecteren en zo een nieuwe interpretatie te geven aan de Cartesiaanse Spaltung: ‘(Westerse) ik: beschaafd en psychisch wezen – Ander: gewelddadig en religieus-cultureel wezen’.

Donderdag 26 Juli – Christien Brinkgreve

ThemaOver de vitale en destructieve kanten van agressie

Teaser: De twee krachten die ons sturen, eros en thanatos, liefde en doodsdrift, lijken overzichtelijk tegenover elkaar te staan, maar bij nader inzien zijn ze onderling verweven, gaan samen, roepen elkaar op, verkeren in elkaars tegendeel. Freud besteedde aanvankelijk meer aandacht aan Eros als voornaamste drift, later kwam daar agressie bij. In de sociologie is de aandacht sterk gericht op destructieve processen, op ontbinding, anomie, maar van oudsher is er veel aandacht voor sociale binding (Durkheim).
In deze lezing wil ik ingaan op de werking en verwevenheid van beide krachten binnen mensen en tussen mensen, en op de condities waaronder de
ene dan wel de andere kracht de overhand krijgt.

Vrijdag 27 Juli – Ignaas Devisch
ThemaOver het manifesto van Anders Breivik

Teaser: Al een decennium geleden richtte Anders Breivik in Noorwegen een apocalyptisch bloedbad aan. Eerst bracht hij met een autobom nabij de regeringsgebouwen in Oslo acht mensen om het leven, daarna schoot hij op het nabijgelegen eiland Utøya tientallen deelnemers aan een jeugdkamp van de sociaaldemocratische Noorse Arbeiderspartij brutaal neer. Zijn moordtocht was geen alleenstaande daad, maar een statement om mensen te overhalen zijn manifest 2083. Een Europese onafhankelijkheidsverklaring te lezen. Dit vijftienhonderd pagina’s tellende document staat boordevol verklaringen, beweringen en scheldpartijen tegen de wereld van vandaag en Europa in het bijzonder.

De verachtelijke missie van Anders Breivik gaat ons allen aan, of we dit nu willen of niet. Er zijn tal van goede redenen om Breivik gewoonweg te negeren en zijn manifest niet te lezen, waarvan morele afkeuring voor zijn daden de belangrijkste is. Hoewel deze morele bezwaren meer dan redelijk zijn, zijn ze vanuit filosofisch oogpunt irrelevant. Natuurlijk veroordelen we Breivik, want wat kunnen we anders doen? Maar toch moeten we Breivik ‘denken’.

Inschrijven

Inschrijven en registratie via onderstaande link:
Summer school:  https://congrezzo.ugent.be/summerschool-psychoanalyse-agressie-2018/pp08-pevpat-ss-2018-registration

Registratie en inschrijving zijn pas definitief na betaling.

Summerschool 2018 – Psychoanalyse en Agressie

23 tem 27 juli 2018

Organisatie

Prof. Dr. Paul Verhaeghe; Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Paul.Verhaeghe@UGent.be
Msc Trenson Eline; Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Eline.Trenson@UGent.be
Prof. Dr. Stijn Vanheule;  Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Stijn.Vanheule@UGent.be

Thema: Psychoanalyse en Agressie

Voor velen is Freuds naam geassocieerd met seksualiteit, waarbij men uit het oog verliest dat hij al heel vroeg ook aandacht had voor een andere drijfveer: agressie, als de donkere zijde van het mens zijn die onverbrekelijk verbonden ligt met de Eros. Pas op het einde van zijn oeuvre zal hij er een duidelijke benaming voor vinden, Thanatos, zijnde de kracht die gericht is op versplintering en lijnrecht ingaat tegen het verbindende van de Eros.
Zowel Eros als Thanatos krijgen vorm binnen een maatschappelijke omgeving. Freuds beschrijving van het oedipale Ueber-Ich werd door de socioloog Norbert Elias veralgemeend als beschavingsproces, waarbij normen verinnerlijkt worden en agressie steeds meer optreedt. Het lijkt er sterk op dat de postmoderne tijd de omgekeerde richting uitgaat. Religieuze agressie, terrorisme, racisme, populisme, geweld in het verkeer – we kunnen er niet meer om heen. Tijd dus om binnen onze summer school een aantal mensen aan het woord te laten die vanuit een psychoanalytische invalshoek hun ideeën te berde brengen over het geweld van onze tijd.

Lesgevers

Lode Lauwaert studeerde psychologie (UGent) en filosofie (KU Leuven), en schreef een doctoraat dat in 2014 bij Pelckmans verscheen (Markies de Sade. Essays over ethiek en kliniek, literatuur en natuur) en in 2019 door Edinburgh University Press wordt gepubliceerd. Hij werkt aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (KU Leuven), waar hij onderzoek verricht naar de relatie tussen oorlog en technologie, en waar hij onder meer techniekfilosofie en wijsgerige antropologie doceert. Een neveninteresse is filosofie van het voetbal.

Paul Moyaert studeerde filosofie aan het HIW (KU Leuven) en in Parijs. Hij genoot een klassieke psychoanalytische vorming bij de Belgische School voor Psychoanalyse. Hij is gewoon hoogleraar Wijsgerige Antropologie aan de KU Leuven. Hij publiceerde in 2014 Opboksen tegen het inerte. Over de doodsdrift bij Freud (Vantilt), bekroond met de Van Helsdingen prijs, en in het voorjaar van 2017 verschijnt bij dezelfde uitgever Schizofrenie. Zijn actuele interesse: Deleuze en de psychoanalyse.

Amar El Omari is psycholoog en psychotherapeut. Hij volgde het postgraduaat Psychoanalytische Therapie. Op heden werkt hij in het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg te Brussel en is hij werkzaam als praktijkassistent op de vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie aan de UGent. Doorheen de jaren heeft hij ervaring opgebouwd in het werken met migranten. Daarnaast heeft hij een sterke interesse in transculturele psychiatrie en de impact van religie en cultuur op identiteitsvorming.

Christien Brinkgreve is hoogleraar Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Naast haar universitaire werk heeft ze altijd geschreven voor een breder publiek. Ze legt verbindingen tussen verschillende vakgebieden en weet complexe onderwerpen toegankelijk te maken. Ze schrijft over gevoel, gedrag en moraal, bekijkt deze in de context van de tijd en onderzoekt welke eisen aan mensen worden gesteld. Onlangs verscheen ‘Het raadsel van goed en kwaad’, over de vitale en destructieve krachten binnen mensen en samenlevingen.

Ignaas Devisch is professor in filosofie, medische filosofie en ethiek. Hij werkt als filosoof aan de Universiteit Gent en de Artevelde-hogeschool en publiceert en spreekt regelmatig in binnen- en buitenland, zowel voor een gespecialiseerd als een breed publiek. Hij publiceerde 16 boeken, ongeveer honderd wetenschappelijke papers in wetenschappelijke tijdschriften en hoofdstukken in wetenschappelijke boeken en talloze opiniestukken. Eind oktober 2017 verscheen zijn nieuwste boek: Het empathisch teveel. Op naar een werkbare onverschilligheid.

Wanneer?

23 tem 27 Juli

Dagindeling

(Afhankelijk van de planning van de spreker kunnen de uren lichtjes aangepast worden en kan de lesdag vroeger beëindigd worden)

Alle dagen behalve dag 5

09u30 – 11u00 – lezing 1
11u00-11u30- koffiepauze
11u30-12u00- discussie en vragenronde
12u00- 14u00 – lunch
14u00-15u30- lezing 2
15u30-16u00- Pauze
16u00-17u00- Discussie en afsluiting

Dag 5

09u30 – 11u00 – lezing 1
11u00-11u30- koffiepauze
11u30-12u00- discussie en vragenronde
12u00-13u30- Receptie met boekenstand Limerick

Waar? – LESLOKAAL 1.3 – FPPW

De summerschool gaat door in het gebouw van de faculteit psychologie en pedagogische wetenschappen FPPW van de Universiteit Gent.
Henri Dunantlaan 2
9000 Gent
België

Accommodatie

https://www.ugent.be/student/nl/meer-dan-studeren/huisvesting/homes/voorwie.htm
http://www.ugent.be/student/nl/meer-dan-studeren/huisvesting/homes/huurprijzencongreszomercursus

Chris Van Holsbeek – Kamer 50 euro
Zingemkouterstraat 5
9040 Sint-Amandsberg
+32 92381705

Charming rooftop apartment in the heart of Ghent.

Charmant, gezellig dakappartement met een groot privéterras in het centrum van Gent op de 3e verdieping van een winkelpand. Alles is aanwezig voor een rustig en aangenaam verblijf en een vlotte verkenning van de stad. Het historisch centrum van Gent is autovrij en de Mageleinstraat, aan het Belfort, is een voetgangersstraat en winkelstraat met alle voorzieningen en historische gebouwen op wandelafstand.

Het mooie herenhuis werd enkel jaren geleden verdeeld in een winkel en enkele appartementen. Je komt binnen via de gang naast de winkel, waar soms fietsen staan, langs de andere appartementen via een houten trap en een wenteltrap en zo op het terras. Dit privé terras is de eigenlijke en enige toegang tot het appartement en wordt enkel door jullie gebruikt.

Je verblijft in een knus, gemoedelijk appartement met een warme uitstraling voorzien van keuken, eetplaats, zithoek, bureautje, badkamer en slaapplaats. Alles is aanwezig om te slapen, baden, koken, eten, werken, rusten en genieten.

Het terras is gericht naar het westen zodat je van de avondzon kan genieten.
Je beschikt als enige over het volledige appartement en het terras, privacy, rust en comfort zijn verzekerd, geen inkijk van overburen.

Openbaar vervoer, tram en bus, en taxi’s zijn op wandelafstand.
Sint-Pietersstation en Dampoortstation zijn gemakkelijk te bereiken.

Adres en meer info:

Piet Van Coillie
Mageleinstraat 44 B
9000 Gent.
+32 473 767517
piet.van_coillie@hotmail.com

enkele commentaren van huurders:
Probably my best experience with B&B. Really nice little apartment with a stylish interior, in a perfect location within the city center. Had a great weekend, explored the city but also decided to spend one night relaxing and listening to music in the apartment because we liked it so much. Would definitely recommend this if you visit Gent.

L’appartement de Piet est à 100 m du beffroi que l’on peut photographier de l’appartement. L’accueil est formidable et l’appartement très vaste ne manque de rien. Les nombreuses fenêtres le rendent très lumineux et fauteuils très confortables : une escale de charme!”

Nice appartement, very well located in the middle of town.  I especially liked the fact that the appartement is original, with wooden walls and unique furniture: it really feels like holiday staying there! Also nice collection of jazz & classical cds, have a try with “Potato Masterpiece”, great for the mood.  Thank  you very much, it was very nice staying at your appartement.

Programma en bijhorende lectuuropdrachten

Naar aanleiding van dag 4 is het zinvol het boek van C. Brinkgreve gelezen te hebben ‘Het raadsel van goed en kwaad’.

Donderdag 26 Juli – Christien Brinkgreve (emeritus sociale wetenschappen Universiteit Utrecht)
Thema – Over de vitale en destructieve kanten van agressie