Zomerschool

Programma

Maandag 23 Juli – Lode Lauwert
ThemaAnalyse van het concept “geweld’ & instrumenteel en doelloos geweld bij Arendt en Benjamin.

Teaser: Met geweld worden we niet enkel via het televisie- of computerscherm geconfronteerd, ook op pakweg de trein of het sportveld is er sprake van geweld, zij het verbaal of fysiek. Daarnaast onderscheidt iemand als Slavoj Zizek onder meer ook symbolisch, epistemisch en structureel geweld. Maar wat bedoelen we precies wanneer we zeggen dat iets geweld is? Wat houdt het begrip ‘geweld’ eigenlijk in?

Dinsdag 24 Juli – Paul Moyaert
Thema – “Freud over excessief geweld”

Teaser: Als Freud over geweld nadenkt is er maar een aspect dat hem interesseert, excessief geweld. Je kan agressie niet reduceren tot een reactie op een frustratie. Ook zonder tegenkantingen zijn we onredelijk agressief. Freud merkt sporen van buitensporig geweld in fenomenen zoals het geweten en depressieve reacties, fenomenen die wij niet meteen met ontspoorde agressie in verband brengen. We zullen onderzoeken hoe het onderscheid tussen woede en haat de problematiek van buitensporige agressie verheldert.

Woensdag 25 Juli – Amar El Omari
ThemaGod is niet dood – is God een allochtoon

Teaser: In ‘De toekomst van een illusie’ (1927) stelt Freud dat cultuur door een minderheid opgedrongen wordt aan een tegenstribbelende meerderheid. Schuldgevoel zou hierbij aan de grond liggen van de ontwikkeling van cultuur (Freud, 1930). Religie tast daarbij het denkvermogen van de mens aan (Freud, 1927) en is voor Freud een collectieve waan die de methode om geluk te verwerven en leed te behoeden op dezelfde wijze aan iedereen opdringt, en zo de driften aan banden legt (Freud, 1930). Voor Freud (1930) zijn religieuze rituelen een collectieve dwangneurose en is godsdienst een illusie die in de loop van de tijd plaats zal ruimen voor de wetenschap. Freud lijkt hierbij aan te sluiten bij Marx die religie omschrijft als ‘opium voor het volk’ (1844) en Nietzsches ‘God is dood’ (1882). Voor Freud kan wie gelooft, niet denken (en omgekeerd) (Ahmad, 2003). Na de grote denkers lijkt Jan Modaal met de eeuwwisseling en de opkomst van een wetenschappelijk discours in de daaropvolgende jaren voorgoed met God te hebben afgerekend.
Tegelijkertijd kent het Westen sinds enkele generaties een migratiestroom: waar ‘migratie’ als fenomeen eigen is aan de mens, lijkt er hier echter in onze huidige maatschappij nog weinig natuurlijks aan. Daarenboven brengen Mohamed en Fatima ook de verrijzenis van God met zich mee, een God die de laatste jaren meer als generaal in en van een heilige oorlog verschijnt. Dit gelaat leent zich bij uitstek om de ondraaglijke angst – het vreemde en ondraaglijke in onszelf – op te projecteren en zo een nieuwe interpretatie te geven aan de Cartesiaanse Spaltung: ‘(Westerse) ik: beschaafd en psychisch wezen – Ander: gewelddadig en religieus-cultureel wezen’.

Donderdag 26 Juli – Christien Brinkgreve
ThemaOver de vitale en destructieve kanten van agressie

Teaser: De twee krachten die ons sturen, eros en thanatos, liefde en doodsdrift, lijken overzichtelijk tegenover elkaar te staan, maar bij nader inzien zijn ze onderling verweven, gaan samen, roepen elkaar op, verkeren in elkaars tegendeel. Freud besteedde aanvankelijk meer aandacht aan Eros als voornaamste drift, later kwam daar agressie bij. In de sociologie is de aandacht sterk gericht op destructieve processen, op ontbinding, anomie, maar van oudsher is er veel aandacht voor sociale binding (Durkheim).
In deze lezing wil ik ingaan op de werking en verwevenheid van beide krachten binnen mensen en tussen mensen, en op de condities waaronder de
ene dan wel de andere kracht de overhand krijgt.

Vrijdag 27 Juli – Ignaas Devisch
ThemaOver het manifesto van Anders Breivik

Theater Al een decennium geleden richtte Anders Breivik in Noorwegen een apocalyptisch bloedbad aan. Eerst bracht hij met een autobom nabij de regeringsgebouwen in Oslo acht mensen om het leven, daarna schoot hij op het nabijgelegen eiland Utøya tientallen deelnemers aan een jeugdkamp van de sociaaldemocratische Noorse Arbeiderspartij brutaal neer. Zijn moordtocht was geen alleenstaande daad, maar een statement om mensen te overhalen zijn manifest 2083. Een Europese onafhankelijkheidsverklaring te lezen. Dit vijftienhonderd pagina’s tellende document staat boordevol verklaringen, beweringen en scheldpartijen tegen de wereld van vandaag en Europa in het bijzonder.

De verachtelijke missie van Anders Breivik gaat ons allen aan, of we dit nu willen of niet. Er zijn tal van goede redenen om Breivik gewoonweg te negeren en zijn manifest niet te lezen, waarvan morele afkeuring voor zijn daden de belangrijkste is. Hoewel deze morele bezwaren meer dan redelijk zijn, zijn ze vanuit filosofisch oogpunt irrelevant. Natuurlijk veroordelen we Breivik, want wat kunnen we anders doen? Maar toch moeten we Breivik ‘denken’.

Inschrijven

Inschrijven en registratie via onderstaande link:
Summer school:  https://congrezzo.ugent.be/summerschool-psychoanalyse-agressie-2018/pp08-pevpat-ss-2018-registration

Registratie en inschrijving zijn pas definitief na betaling.

Summerschool 2018 – Psychoanalyse en Agressie

Organisatie

Prof. Dr. Paul Verhaeghe; Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Paul.Verhaeghe@UGent.be
Msc Trenson Eline; Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Eline.Trenson@UGent.be
Prof. Dr. Stijn Vanheule;  Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting, Stijn.Vanheule@UGent.be

Thema: Psychoanalyse en Agressie

Voor velen is Freuds naam geassocieerd met seksualiteit, waarbij men uit het oog verliest dat hij al heel vroeg ook aandacht had voor een andere drijfveer: agressie, als de donkere zijde van het mens zijn die onverbrekelijk verbonden ligt met de Eros. Pas op het einde van zijn oeuvre zal hij er een duidelijke benaming voor vinden, Thanatos, zijnde de kracht die gericht is op versplintering en lijnrecht ingaat tegen het verbindende van de Eros.
Zowel Eros als Thanatos krijgen vorm binnen een maatschappelijke omgeving. Freuds beschrijving van het oedipale Ueber-Ich werd door de socioloog Norbert Elias veralgemeend als beschavingsproces, waarbij normen verinnerlijkt worden en agressie steeds meer optreedt. Het lijkt er sterk op dat de postmoderne tijd de omgekeerde richting uitgaat. Religieuze agressie, terrorisme, racisme, populisme, geweld in het verkeer – we kunnen er niet meer om heen. Tijd dus om binnen onze summer school een aantal mensen aan het woord te laten die vanuit een psychoanalytische invalshoek hun ideeën te berde brengen over het geweld van onze tijd.

Lesgevers

Lode Lauwert
Paul Moyaert
Amar El Omari
Christien Brinkgreve
Ignaas Devisch

Wanneer?

23 tem 27 Juli

Dagindeling

(Afhankelijk van de planning van de spreker kunnen de uren lichtjes aangepast worden en kan de lesdag vroeger beëindigd worden)

09u30 – 11u00 – lezing 1
11u00-11u30- koffiepauze
11u30-12u00- discussie en vragenronde
12u00- 14u00 – lunch
14u00-15u30- lezing 2
15u30-16u00- Pauze
16u00-17u00- Discussie en afsluiting

Waar?

De summerschool gaat door in het gebouw van de faculteit psychologie en pedagogische wetenschappen FPPW van de Universiteit Gent.
Henri Dunantlaan 2
9000 Gent
België

Summerschool 2017 – Psychoanalyse en maatschappij

Organisatie

Thema: Psychoanalyse en maatschappij

We leven in historische tijden: democratische rechten staan op de helling, genieten is verplicht, maar wordt verward met consumeren, neurosen hebben plaats moeten ruimen voor angst en depressie, vaders houden zich meer dan ooit met hun kinderen bezig, maar zijn wel hun autoriteit kwijt. En als de cijfers ook maar enige betrouwbaarheid hebben, dan zijn er nog nooit zoveel psychologische en psychiatrische problemen geweest als tegenwoordig. Daarbij zijn de neurosen naar het achterplan verschoven, en zijn het vooral angst, depressive, burn-out en persoonlijkheidstoornissen die de wachtkamer bevolken. Toen Freud in 1930 zijn “Das Unbehagen in der Kultur” schreef, kon hij niet voorzien op welke manier dit thema bijna een eeuw later opnieuw actueel zou zijn.

Samen met een aantal eminente ‘scholars’ willen we nadenken over onze huidige tijd vanuit het brede psychoanalytische referentiekader. Thema’s zoals gezag, genot, psychopathologie, zullen daarbij central staan.

Wanneer?

21 augustus tem 25 augustus

Dagindeling

09u30 – 17u00
(Afhankelijk van de planning van de spreker kunnen de uren lichtjes aangepast worden en kan de lesdag vroeger beëindigd worden)

Lesgevers

Paul Verhaeghe is van opleiding klinisch psycholoog, van vorming psychoanalyticus. Zijn eerste doctoraat (1985) handelde over hysterie, zijn tweede (1992) over psychodiagnostiek. Hij werkt als gewoon hoogleraar aan de universiteit van Gent. Sedert 2000 gaat zijn belangstelling vooral naar de invloed van maatschappelijke veranderingen op psychologische en psychiatrische moeilijkheden.

Paul Moyaert studeerde filosofie aan het HIW (KU Leuven) en in Parijs. Hij genoot een klassieke psychoanalytische vorming bij de Belgische School voor Psychoanalyse. Hij is gewoon hoogleraar Wijsgerige Antropologie aan de KU Leuven. Hij publiceerde in 2014 Opboksen tegen het inerte. Over de doodsdrift bij Freud (Vantilt), bekroond met de Van Helsdingen prijs, en in het voorjaar van 2017 verschijnt bij dezelfde uitgever Schizofrenie. Zijn actuele interesse: Deleuze en de psychoanalyse.

Dominiek Hoens is filosoof en geeft les aan de Erasmushogeschool (dept. RITCS, Brussel) en de Arteveldehogeschool (Gent) over filosofie en psychologie van de kunst. Daarnaast werkt hij aan een doctoraat over de lacaniaanse formalisering van de subject-objectrelatie (promotor Prof. Stijn Vanheule). Hij publiceerde verschillende artikels, hoofdstukken en geredigeerde boeken over onderwerpen die zich op het snijvlak van filosofie, psychoanalyse, politiek, literatuur en kunst situeren. Van het tijdschrift S: journal of the circle for lacanian ideology critique (www.lineofbeauty.org) is hij co-hoofdredacteur.

Marc De Kesel (PhD in de wijsbegeerte) is wetenschappelijk secretaris en senior onderzoeker aan het Titus Brandsma Insituut, Radoud Universiteit, Nijmegen. Vanuit filosofisch perspectief doet hij aan onderzoek in domeinen als religie- en mystiektheorie, holocaustreceptie, lacaniaanse theorie en kunst- & cultuurkritiek. Hij publiceerde onder meer: Eros & Ethics. Reading Lacan’s Seminar VII (Albany NY: SUNY Press); Goden breken. Essays over Monotheïsme (Amsterdam: Boom, 2010); Auschwitz mon amour: Over Shoah, fictie en liefde (Amsterdam: Boom 2012); Žižek (Amsterdam: Boom, 2012); Niets dan liefde. Het vileine wonder van de gift (Amsterdam: Sjibbolet, 2012).

Gertrudis Van de Vijver received both her undergraduate and graduate training in Ghent University, apart from a brief study stay in Paris, under (a.o.) Francisco Varela, René Thom, Henri Atlan and Jean Petitot. After receiving her PhD in philosophy in 1988, with a dissertation titled “Doelgerichtheid in cybernetica, connectionisme en cognitivisme. Tussen twee epistemologische opties: naturalisme en constructivisme”, she was post-doctoral researcher and research director at Ghent University until she became a professor at that institution in 2000 (Gewoon Hoogleraar since 2014, and Academic Secretary to the Faculty of Arts and Philosophy since 2015). She is currently the director of the Centre for History of Philosophy and Continental Philosophy (HICO) at Ghent University. Between 2005 and 2010, she led an interdisciplinary research project that involved philosophers, biologists, bio-engineers and communication scientists, and currently runs, with Emiliano Acosta, the research platform Re-thinking Europe, devoted to the philosophical study of political and legal issues surrounding Europe and the European Union. Her research is mainly concerned with issues of complexity, self-organization and teleology in the life sciences, psychology and the study of cognition, for which she developed a transcendental epistemology, centring on the idea of co-constitution She recently became involved in debates on legal and political issues concerning mental health care. Her philosophical work also includes the study of Freudian and Lacanian psychoanalysis, equally motivated by questions around complexity, autonomy and co-constitution of object and subject. She has a private psychoanalytical practice in Ghent.

Emiliano Acosta is professor aan de VUB en gastprofessor aan de Universiteit Gent. Hij is lid van de Jonge Academie van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Hij doctoreerde in 2008 aan de Universität zu Köln en was van 2009 en 2015 postdoctoraal onderzoeker van FWO. Hij was gastprofessor aan de Universidade Federal de Goiás (2011), aan de Universidad Austral de Chile (2013) en Universidad de Buenos Aires (2014) en Visiting Scholar aan de University of California, Los Angeles (2010). Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op de geschiedenis van de moderne wijsbegeerte en de politieke filosofie.

Accommodatie

https://www.ugent.be/student/nl/meer-dan-studeren/huisvesting/homes/voorwie.htm
http://www.ugent.be/student/nl/meer-dan-studeren/huisvesting/homes/huurprijzencongreszomercursus

Chris Van Holsbeek – Kamer 50 euro
Zingemkouterstraat 5
9040 Sint-Amandsberg
+32 92381705

Charming rooftop apartment in the heart of Ghent.

Charmant, gezellig dakappartement met een groot privéterras in het centrum van Gent op de 3e verdieping van een winkelpand. Alles is aanwezig voor een rustig en aangenaam verblijf en een vlotte verkenning van de stad. Het historisch centrum van Gent is autovrij en de Mageleinstraat, aan het Belfort, is een voetgangersstraat en winkelstraat met alle voorzieningen en historische gebouwen op wandelafstand.

Het mooie herenhuis werd enkel jaren geleden verdeeld in een winkel en enkele appartementen. Je komt binnen via de gang naast de winkel, waar soms fietsen staan, langs de andere appartementen via een houten trap en een wenteltrap en zo op het terras. Dit privé terras is de eigenlijke en enige toegang tot het appartement en wordt enkel door jullie gebruikt.

Je verblijft in een knus, gemoedelijk appartement met een warme uitstraling voorzien van keuken, eetplaats, zithoek, bureautje, badkamer en slaapplaats. Alles is aanwezig om te slapen, baden, koken, eten, werken, rusten en genieten.

Het terras is gericht naar het westen zodat je van de avondzon kan genieten.
Je beschikt als enige over het volledige appartement en het terras, privacy, rust en comfort zijn verzekerd, geen inkijk van overburen.

Openbaar vervoer, tram en bus, en taxi’s zijn op wandelafstand.
Sint-Pietersstation en Dampoortstation zijn gemakkelijk te bereiken.

Adres en meer info:

Piet Van Coillie
Mageleinstraat 44 B
9000 Gent.
+32 473 767517
piet.van_coillie@hotmail.com

enkele commentaren van huurders:
Probably my best experience with B&B. Really nice little apartment with a stylish interior, in a perfect location within the city center. Had a great weekend, explored the city but also decided to spend one night relaxing and listening to music in the apartment because we liked it so much. Would definitely recommend this if you visit Gent.

L’appartement de Piet est à 100 m du beffroi que l’on peut photographier de l’appartement. L’accueil est formidable et l’appartement très vaste ne manque de rien. Les nombreuses fenêtres le rendent très lumineux et fauteuils très confortables : une escale de charme!”

Nice appartement, very well located in the middle of town.  I especially liked the fact that the appartement is original, with wooden walls and unique furniture: it really feels like holiday staying there! Also nice collection of jazz & classical cds, have a try with “Potato Masterpiece”, great for the mood.  Thank  you very much, it was very nice staying at your appartement.

Programma en bijhorende lectuuropdrachten